Đây là bài post hồi tưởng lại nếu như được trở lại là sinh viên lúc ra trường thì mình sẽ suy nghĩ và hành động như thế nào với góc nhìn hiện tại (12 năm đi làm)
Mình tốt nghiệp năm 2012, thời điểm đó thì ở Việt Nam các công ty outsource khá nhiều, nhu cầu tuyển dụng cũng cao cho nên có khá nhiều sự lựa chọn.
1. Xác định rõ mình muốn gì.
Thời điểm đó mình chỉ nghĩ đơn giản là đi làm để có tiền và không còn phụ thuộc vào ba mẹ . Cho nên khi đi xin việc thì rải hồ sơ nhiều và không quan tâm rằng kiệu công ty đó có phụ thuộc với mình hay không . Cho nên dẫn đến là làm 1 thời gian rồi chán nên mình đã nhảy việc khá nhiều và sau này chán quá nên nghỉ hẳn làm freelancer vì muốn được tự do, không bị gò bó.
Vài câu hỏi giá như mình có thể tự hỏi bản thân lúc đó :
- Liệu mình có thể làm ở công ty này ít nhất 3 năm không ?
- Sản phẩm / dịch vụ / kĩ thuật mà dự án của công ty có đang dùng có thể giúp ích gì cho mình sau này hay không ? (Sau này có thể làm cho công ty khác hoặc tự làm riêng) ?
- Sau khi làm ở công ty này thì mình sẽ trở nên như thế nào?
2. Tiết kiệm và quản lý tài chính
Mới ra trường thì tài chính chưa được dư giả nhiều, cho nên biết để dành tiết kiệm thì sẽ rất tốt. Và nên biết quản lý về tài chính, chắc chắn là không thể như các chuyên gia nhưng cơ bản cũng phải biết để dành khoản dự trù cho tương lai .
Thanh niên mới ra trường, đi làm có tiền thường dễ chi tiêu mất kiểm soát, hơn nữa sống ở thành phố lớn sẽ có nhiều thứ làm mình dễ móc tiền ra tiêu mà không suy nghĩ. Đến lúc nhìn lại thì không để dành được gì nhiều. Hơn nữa trong tương lai sẽ còn phải nhà cửa, gia đình,…
Một bài viết về cách tỉ phú Lý Gia Thành chia sẻ về việc tiết kiêm tiền, cũng rất hay các bạn có thể tham khảo.
3. Chọn lọc các mối quan hệ
Quỹ thời gian của chúng ta thì có hạn cho nên nếu quá open để làm quen này nọ thì mất thời gian, hồi đó mình hay có thói quen kết bạn facebook khá nhiều, giờ nhìn lại thì nhiều người thậm chí mình còn chưa bao giờ gặp ngoài đời hoặc nói chuyện 1 câu qua messenger . Trừ khi chúng ta làm những nghành nghề liên quan tới sản phẩm dịch vụ cần tiếp cận khách hàng mới thì lúc đó chúng ta mới làm quen nhiều người, còn nếu không thì chỉ nên có chọn lọc .
Mấu chốt vẫn là phát triển bản thân, định vị bản thân cho tốt trước để nâng cao giá trị , khi có giá trị thì tự khác các mối quan hệ sẽ tự tìm tới bạn, hoặc khi bạn đi mở rộng mối quan hệ vào lúc đó thì cũng có sự chất lương hơn là hiện tại chưa có gì mà đã đi network vô tội vạ .
Cho nên tốt nhất là tạo 1 profile riêng dành cho công việc, networking và 1 profile cá nhân cho gia đình bạn bè. Để không bị lộn xộn với nhau.
Trước khi kết nối chúng ta tự hỏi:
- Mình có thể học hỏi được gì từ người này và mình có thể mang lại giá trị gì cho họ ?
4. Lo cho sức khỏe bản thân hơn là làm việc cật lực
Vì mới ra trường, kinh nghiệm chưa nhiều nên chúng ta hay đo lường chưa chính xác, và thường có tâm lý là muốn làm nhanh để chứng tỏ, hoặc sợ là bị đánh giá, cho nên hay bị vấn đề là estimate công việc hơi ngắn . Thậm chí không riêng gì giai đoạn mới ra trường, mà sau này khi đi làm 1 thời gian cũng vẫn có thể bị lại lỗi này .
Sau đó là rồi cày để giữ đúng lời hứa, rồi thức đêm thức hôm để làm mà không quan tâm sức khỏe, ỷ là sức thanh niên khỏe .
Cái này là một điều không tốt chút nào.
- Ráng hỏi đủ thông tin để đưa ra dự toán tốt hơn.
- Và dù có trễ task thì không ai trách cả, nếu trách thì môi trường đó không tốt vì mình dù sao cũng là sinh viên mới ra trường .
- Giữ gìn sức khỏe mới là quan trọng, không có công ty này thì có công ty khác . Không việc gì phải làm bán mạng và làm việc bất chấp vì công ty cả .
- Xây dựng lịch trình hàng ngày đều đặn giữa công việc, sức khỏe và các việc cá nhân.
5. Dành thời gian trau đồi thêm kĩ năng thay vì dành hết thời gian ngoài giờ cho việc của công ty
Công ty thì không chắc mình làm cả đời, tương lai sẽ có công ty khác hoặc đứng ra tự làm riêng . Con đường sự nghiệp của chính bản thân chắc chắn là quan trọng hơn công ty cho nên chỉ nên làm việc đủ giờ và còn lại dành riêng cho mục tiêu cá nhân của mình, hoặc thêm các kĩ năng mới:
- Đồ họa
- Ngoại ngữ
- Kĩ năng mềm
- …
6. Học tiếng anh một cách nghiêm túc hơn và có goal rõ ràng
Hiện tại mặc dù sống ở Mỹ, làm việc với đồng nghiệp hoàn toàn bằng tiếng anh . Nhưng mình cảm nhận rằng vẫn không thể tự nhiên nói chuyện với họ như tiếng mẹ đẻ đươc. Mặc dù là không thể nói hoàn toàn như tiếng mẹ đẻ nhưng nếu như thời điểm mới ra trường, mình nghiêm túc hơn trong việc học tiếng anh thì giờ đã có thể tự tin hơn.
Như đồng nghiệp Ấn trong công ty, họ dùng tiếng anh như ngôn ngữ thứ 2 cho nên độ lưu loát thì hơn hẳn vn mình . Ở Vn thì việc học tiếng anh chỉ ở khía cạnh sở thích, ai cần thì học chứ không bắt buộc sử dụng hàng ngày.
- Xác định mục tiêu rõ ràng: ví dụ đạt ielts 8.0 trong vòng 4 năm (hiện tại 4.0 thì suy ra mỗi năm ráng lên 1 điểm, từ đó lập kế hoạch ôn luyện hợp lý).
- Đều đặn hàng ngày.
7. Xác định thêm 1 sở đoản mà có thể là job thứ 2
Thời buổi thay đổi, về truyền thông nghe nhìn và thời đại của AI. Công việc mà chúng ta làm có thể sẽ dễ bị thay thế hoặc đào thải cạnh tranh nhanh chóng. Cho nên việc mà có một dự án cá nhân khác ngoài giờ làm việc chính mà có thể giúp chúng ta có thêm một thu nhập thì rất là tuyệt vời. Mặc dù quỹ thời gian eo hẹp và cần có kĩ luật. Nhưng cũng là điều mà chúng ta phải suy nghĩ nghiêm túc. Chắc không ai trong chúng ta muốn là làm 1 công việc tới lúc già và rồi bị sa thải khi tuổi cao, sức không còn khỏe, gia đình thì phụ thuộc vào 1 nguồn thu nhập đó.
Về điều này thì hãy chiêm nghiệm xem mình có sở trường về gì và có thể đóng gói sở trường đó thành sản phẩm dịch vụ cụ thể và có thể bán được.
Như cá nhân mình cũng đang thử nghiệm dự án riêng và hi vọng có thể chia sẻ nó trong tương lai gần .
Tháng 3/2024 Texas