Nhiều bạn hiện nay nhận ra sự canh tranh trong cuộc sống nên đã có hành động nỗ lực để cải thiện bản thân tốt hơn. Nhưng có một vấn đề là sau một thời gian hành động và nghĩ rằng mình đã nỗ lực rất nhiều nhưng thật ra là nỗ lực ảo. Giống như một cái vỏ đề người ngoài nhìn vào còn thực chất là bên trong rỗng vậy. Mặc dù có sự siêng năng chăm chỉ, nhưng thực chất không mang lại hiệu quả.
Dành nhiều thời gian ngồi đọc sách nhưng tâm hồn lại lan man tận đâu, dành thời gian mấy tháng học trung tâm tiếng anh nhưng chỉ đi học vì thấy người ta đi học và mình cũng đi học theo, còn thực chất là không rèn luyện, không chú tâm… nhiều triệu chứng mà nghiệm lại chúng ta sẽ thấy.
Nỗ lực ảo là gì
Nỗ lực ảo là tự lên nhiều mục tiêu, lập kế hoạch nhưng lại không thực hiện đúng trọng tâm, sau khi kết thúc thời gian như kế hoạch thì “tự cho rằng” mình đã hoàn thành trong khi không đạt được kết quả thực chất nào cả.
Tự đánh lừa bản thân là đang cố gắng nhưng thực chất lại không làm đúng vấn đề cần giải quyết.
Liệu bạn có đang bị nỗ lực ảo, dưới đây là vài triệu chứng:
- Chăm chỉ vào những cái gì đâu không và nghĩ rằng mình đang rất siêng năng.
- Có cảm giác bản thân đã nỗ lực, chăm chỉ nhưng thật sự đó chỉ là cảm giác.
- Ảo tưởng về bản thân đã hoàn thành nhiều thứ, đạt được nhiều kĩ năng nhưng thực chất không sử dụng được.
- Mất thời gian và năng lượng vào những việc không đâu nhưng lại tự ám thị rằng là mình đang nỗ lực.
- Ngồi cả ngày trên bàn học hoặc trong thư viện nhưng lại không học được gì cả.
- Lướt điện thoại tới 11h đêm rồi lôi sách ra đọc tới 12h và nghĩ rằng mình thật nỗ lực.
- Chăm chỉ nhưng không hiệu quả: cảm giác bận rộn cả ngày nhưng không hiệu quả thực tế. Ví dụ: dành hàng giờ để lên kế hoạch nhưng không bắt tay vào làm.
- Nhầm lẫn giữa kiến thức và hành động: học nhiều nhưng không hành động, xem hàng chục video về động lực nhưng rồi không áp dụng được gì vào
- Dành time quá nhiều vào những công việc phụ
- Lo làm những thứ không quan trọng thay vì tập trung vào cốt lõi.
- Tìm kiếm sự công nhận thay vì kết quả thực sự:
- Cảm thấy thỏa mãn khi khoe kế hoạch hơn là khi hoàn thành công việc.
- Ví dụ: đăng hoặc hay chia sẻ những câu nói thay đổi bản thân hay ho trong khi chính bản thân mình lại không làm được gì để thay đổi bản thân mình cả.
Một bạn trẻ quyết tâm sẽ đọc các sách về phát triển bản thân, nên mua một đống sách rồi về trưng bày cho đẹp mà không thực sự dành thời gian để đọc, ghi chú và chiêm nghiệm. Để rồi tự cho mình là người thích đọc sách. Đây cũng là nỗ lực ảo.
Bạn mới đi gym, tập hàng ngày đều đặn nhưng lên phòng tập chủ yếu để chụp hình khoe với mọi người là chủ yếu, chứ thực chất không vận động nhiều, rồi khoe với mọi người rằng mình đã nỗ lực rất nhiều và là gymer thực thụ này nọ, cũng là nỗ lực ảo.
Nỗ lực ảo từ đâu ra
Muốn nhanh chóng được sự công nhận từ bên ngoài
Nỗ lực ảo đến từ việc bạn mải chạy theo sự công nhận của bên ngoài mà quên mất bên trong nội tại của chính mình. Bạn tỏ ra nỗ lực hết sức, chăm chỉ, bền bỉ nhưng chỉ là cái vỏ để người ta nhìn vào. Còn không quan tâm thực chất là bản thân sẽ có thật sự muốn không, có lợi ích như thế nào, có thật sự đạt được thành tựu gì hay chưa.
Vấn đề này gốc rễ đến từ việc chúng ta quá bị sao lãng bởi mạng xã hội, chúng ta là một hạt cát nhỏ bé giữa sa mạc mạng xã hội với vô vàng những người đồng trang lứa thành công. Cho nên nóng vội muốn có được thành tựu để thể hiện, để rồi thay vì thực chất, chúng ta lại chỉ đi theo cái vỏ.
“Thà đi đúng và đi chậm còn hơn đi sai”
Cái gì hào nhoáng thì nó có tuổi đời ngắn, đừng chạy theo những điều hào nhoáng ngắn hạn.
Quá Tham lam ôm đồm
Theo tôi đây là lý do thứ 2 khá quan trọng, nó xảy ra ở những bạn có tham vọng lớn, nóng vội muốn có thành tựu nhanh.
Dấu hiệu là thay vì tập trung vào 1 hoặc 2 việc cốt lõi, lại ôm đồm nhiều và cho rằng mình là người siêng năng, đa năng, có chút thành công vì là người bận rộn. Đây cũng là nỗ lực ảo.
Nhưng thực chất chỉ siêng năng mù mịt mà quên mất việc cốt lõi cần phải giải quyết.
Hãy xác định 20% việc cốt lõi cần phải giải quyết, tự khắc mang lại 80% kết quả tốt.
Giống như khi bạn thông suốt trong tư duy (20% cốt lõi ở đây) thì trong cuộc sống sẽ có (80%) kết quả tốt mang lại.
Áp lực đồng trang lứa.
Bạn bè ngang lứa đã đạt được thành tựu này nọ kia, trong khi mình chưa có gì cả, đó cũng là một áp lực vô hình đè nặng. Để rồi khiến chúng ta chạy theo để nhanh chóng đạt được để cho bằng bạn bằng bè. Rồi phải có gì đó để show up mà thực chất là chúng ta không cần điều đó.
Ví dụ bạn thích học tiếng trung, nhưng bạn bè xung quanh lại đua nhau học tiếng anh Ielts và khoe thành tích học Ielts. Bạn vì để không thua kém cũng đăng ký học tiếng anh trong khi không thật sự thích, cũng siêng năng nhưng rồi không đạt được kết quả tốt.
Lựa chọn không phải theo tiếng gọi nơi chính mình mà lại nghe theo bên ngoài.
Cách vượt qua nỗ lực ảo
Xác định rõ mình muốn gì trong dài hạn, ngắn hạn
Quay về và hiểu rõ bản thân mình trước, khi hiểu rõ bản thân thì chúng ta sẽ không còn bị yếu tố bên ngoài làm lung lay xao lãng nữa.
Để xác định được mình muốn gì thì đây là một việc bạn phải thực hiện nghiêm túc, hãy lấy giấy bút ra và cố gắng trả lời những câu hỏi sau đây:
- Bạn muốn trở nên như thế nào sau 5 năm nữa? (hãy phác họa chân dung của bạn)
- Đây là một bài tập rất khó nếu muốn làm nghiêm túc, vì không ai dám nói trước tương lai cả, nhưng hãy cố gắng viết ra, dành thời gian 7 ngày cho nó (vì chắc chắn là sẽ có chỉnh sửa)
- Hiện tại bạn đang đứng ở đâu so với mục tiêu đó? (bạn của hiện tại đang có gì? Quỹ thời gian ra sao, )
- Bạn cần học những gì để đạt được?
Ví dụ 1 về mục tiêu trở thành blogger của tôi:
Như mục tiêu trong 5 năm tới của tôi là trở thành một blogger về kinh doanh online và làm việc hiệu năng thì hiện tại tôi cần:
- Chọn các chủ đề chi tiết hơn về 2 mảng trên mà tôi sẽ viết
- Chọn nền tảng để tạo website
- Học về kỹ năng viết vì hiện tại tôi không có kĩ năng này (chuyên môn tôi là kỹ sư phần mềm)
Hiện tại tôi có:
- Kỹ năng về lập trình nên việc tạo website không còn là vấn đề.
- Mỗi ngày tôi cho 2h thời gian để dành cho việc đó.
- Chưa có kĩ năng viết bài bản, mặt dù cũng có viết mấy status facebook đơn giản.
- Như vậy tôi cần: học về cách viết blog, cách truyền tải thông điệp.
- Để lựa chọn các nội dung chi tiết để viết thì tôi cần nghiên cứu thị trường => cần phải học cách nghiên cứu thị trường.
Ví dụ 2 về mục tiêu tiếng anh
Bạn lên mục tiêu cần đạt tiếng anh Ielts 7.0 trong vòng 2 năm tới.
Hiện tại bạn có:
- Tiếng anh cơ bản, dự tính chắc đạt ielts 3.0, như vậy cần thêm 4 điểm trong 2 năm.
- Quỹ thời gian 2h mỗi ngày (sáng sớm 1h và tối 1h)
Như vậy thì quỹ thời gian này quá ít nếu như đi học ở trung tâm (tính cả thời gian di chuyển), chưa kể bạn cần thời gian ôn lại bài khi đi học ở trung tâm theo công thức 1:2 (1h ở trung tâm thì phải 2h tự học ở nhà để ổn luyện, công thức này do mình tự đặt ra sau 1 thời gian đi học trung tâm nhưng không hiệu quả).
Như vậy bắt buộc bạn phải tăng thời gian lên (4h/ngày) hoặc nới mục tiêu ra là 3 năm chẳng hạn. Như vậy mới có hiệu quả được.
Khi đã có một bản đồ sơ bộ, bạn sẽ hình dung được rõ ràng những điều cần làm, và làm trong bao lâu và sẽ có sự điều chỉnh hợp lý. Đây được ví như một đường ray xe lửa định hình hướng đi, bạn chỉ cần đi theo đúng đường ray là sẽ bảo đảm đến đích.
Nên nhớ:
- Mục tiêu càng rõ ràng chi tiết càng tốt
Phân loại ưu tiên và lập kế hoạch sơ bộ
Lập kế hoạch 5 năm, rồi mỗi năm, rồi mỗi quý, mỗi tháng, mỗi tuần, mỗi ngày.
Nên nhớ là luôn chừa cho bản thân một khoản thời gian nghỉ ngơi hợp lý, đừng quá sát sao.
Tiếp tục ví dụ về trở thành blogger như trên thì ở bước này chúng ta cần xác định ưu tiên và lập kế hoạch sơ bộ những việc cần làm:
- Học cách viết, rèn luyện viết hàng ngày để lên tay, làm nhiều thì sẽ quen tay.
- Học cách nghiên cứu từ khóa tìm kiếm (vì để bài viết có thể được đến với nhiều độc giả thì phải hiểu được độc giả đang tìm kiếm điều gì, đó là cầu nối dễ nhất)
- Cuối cùng sẽ là phát triển website: nền tảng wordpress, giao diện, cài đặt, cách sử dụng website,…
Kế hoạch mỗi tuần viết 1 bài blog thì mỗi tháng sẽ được 4 bài.
Trong tuần thì thứ 2,3,4,5 là tôi viết các thành phần, thứ 6 để tổng hợp chỉnh sửa, thứ 7 để xuất bản. Chủ nhật để note các ý tưởng tiếp theo.
Hàng ngày có 2 tiếng rãnh rỗi vào sáng sớm và cuối ngày thì tôi dành sáng sớm để viết, tối để đọc rà soát lại và nghiền ngẫm thêm về cách viết cho tốt hơn.
Nên nhớ:
- Tập trung hành động cốt lõi tác động trực tiếp đến kết quả:
- Ví dụ: học tiếng anh thì học ngay 10 bài với topic khác nhau, đừng ngồi tô vẽ ghi chú màu mè cho đẹp mà không có từ nào vào đầu.
- Không cần làm một lần thật lớn, chỉ cần kiên trì từng bước nhỏ.
- Quy tắc 1% mỗi ngày thì sau 1 năm bạn sẽ tiến bộ hơn 37 lần so với ban đầu.
Tập trung vào tiến trình mà không cần ai công nhận cả, chỉ có mình và vũ trụ chứng nhận cho sự cố gắng của mình. Hãy thầm lặng, đi ngược với sự ồn ào của mạng xã hội, của sự khoe mẽ chạy đua khiến ta mệt mỏi. Vì khi có một lượng nhất định thì sẽ có sự nhảy vọt về chất.
Đánh giá và điều chỉnh
Ghi chép lại những hoạt động thường xuyên để điều chỉnh hợp lý.
Giả sử bạn cảm thấy khối lượng quá nhiều, hãy điều chỉnh ít lại.
Quan tâm tới chất lượng thật sự, hiệu quả thực sự hơn là số lượng, thời lượng,
Ví dụ như nếu bạn học 2 giờ và cảm thấy mệt, đủ thì nên dừng lại. Đừng cố kéo thêm cho đủ 4h/ ngày chỉ để vì đạt được thành tích. Khi đã quen rồi thì nâng lên từ từ. Hoặc bạn có thể chia nhỏ ra là 1h buổi sáng, 1h buổi tối sẽ dễ dàng hơn là 2h liên tục.
Nhớ đánh giá theo ngày, tuần, tháng cho phù hợp với mỗi giai đoạn.
Mỗi tuần tự hỏi “Mình đã tạo ra được kết quả thực tế nào?”. Nếu chỉ là đọc lướt lướt, suy nghĩ lan man thôi thì cần điều chỉnh ngay.
Điều cốt lõi nhất vẫn là xây dựng một thói quen làm việc đều đặn hàng ngày trong khung thời gian cụ thể. Lâu dần bạn sẽ thấy hiệu quả.
Nên nhớ:
- Học 1- làm 10: thay vì lập kế hoạch xong rồi để đó, hãy thực hiện bằng hoặc ráng nhiều hơn so với kế hoạch một chút.
Ghi Nhận Biết ơn
Điều này là chìa khóa của hạnh phúc, nếu thiếu bạn sẽ có xu hướng oán trách, sẽ thu hút những điều tiêu cực.
Hãy luôn ghi nhận và biết ơn với những thứ xung quanh bản thân mình, trân trọng hành trình hơn là kết quả.
Hãy biết rằng những điều chưa hoàn hảo, vì nó chính là động lực để chúng ta tiến bộ hơn sau mỗi lần.
Nếu có lúc cảm thấy chậm quá so với kế hoạch, thì vẫn còn hơn là bạn đứng yên, bạn vẫn đang bền bì bước từng bước đấy thôi. Dù có chậm, nhưng khi quen rồi sẽ nhanh, và sẽ đến đích. Còn hơn là giậm chân tại chỗ hết một đời.
Nếu có lúc bạn thấy mình bị sai lầm, thì đó không là thất bại, đó là dấu hiệu bạn đang trên con đường thành công. Vì nếu không có sai lầm thì sẽ không thấm thía được bài học.
Hãy thực hành biết ơn mỗi ngày bằng cách nghĩ về những điều nhỏ bạn đã thực hiện được,
Hãy nhớ: Mỗi bước đi, dù nhỏ, cũng là một phần của thành công. Hãy biết ơn nó.
Tóm tắt:
Nguyên lý vẫn là biết mình cần phải làm gì
Đều đặn là chìa khóa duy nhất. Làm chậm, đều đặn còn hơn nhanh, nhiều nhưng bỏ cuộc sớm.
Dừng việc nỗ lực chỉ để cảm thấy mình bận rộn. Hãy tập trung vào hành động thực sự mang lại hiệu quả.
Nỗ lực thật sự cho chính mình, lý do duy nhất là chính mình, vì mình, đừng vì một ai khác hay một điều nào đó bên ngoài. Vì thiên hạ không ai “nuôi cơm” mình, không ai sống giúp cho mình cả, chỉ có mình là hiểu mình nhất.
Hành động ngay: Nếu bạn đang đọc bài này, hãy viết xuống một điều quan trọng nhất bạn cần làm hôm nay và làm ngay.